Năm 2026 đánh dấu lần đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức trên phạm vi cả nước, một dấu mốc ý nghĩa trong đời sống tinh thần của nhân dân, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm sáng tạo văn hóa trong thời kỳ mới. Hưởng ứng sự kiện này, Hà Nội đã thể hiện vai trò, trách nhiệm của Thủ đô trong lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam, đồng thời khẳng định sức sống của văn hóa trong đời sống đương đại.

Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, với nhiều định hướng và quyết sách mới, ngày 24-4-2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về một số cơ chế, chính sách phát triển văn hóa Việt Nam. Đáng chú ý, Nghị quyết quy định lấy ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam; người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong ngày này. Đồng thời, khuyến khích các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa trong đời sống xã hội.

Lễ hội Văn hoá thế giới tại Hà Nội lần thứ 2. Ảnh: HNM.

Đây là dấu mốc có ý nghĩa quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa, đồng thời khẳng định vị trí, vai trò của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước. Việc xác định một ngày riêng để tôn vinh văn hóa không đơn thuần là bổ sung một hoạt động kỷ niệm trong năm. Quan trọng hơn, đây là dịp để toàn xã hội cùng nhìn nhận sâu sắc hơn về giá trị của văn hóa đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa và các chính sách mới của Quốc hội, ngày 24-11 còn nhắc mỗi cấp, mỗi ngành nhìn văn hóa như một phần của chất lượng phát triển đất nước. Văn hóa góp phần hình thành nhân cách, củng cố niềm tin, nuôi dưỡng năng lực sáng tạo và tạo giá trị cho du lịch, công nghiệp văn hóa.PGS.TS Bùi Hoài Sơn cũng cho rằng, Ngày Văn hóa Việt Nam nên được xem là một “cú hích” cho cả năm, trở thành điểm nhấn để khơi dậy nhu cầu, thói quen và trách nhiệm văn hóa của mỗi người trong đời sống hằng ngày.

“Giá trị của Ngày Văn hóa Việt Nam không nên chỉ được đo bằng số lượng chương trình, sân khấu hay người tham dự trong thời điểm tổ chức, mà cần được nhìn từ những thay đổi sau đó: người dân đến bảo tàng nhiều hơn, đọc sách nhiều hơn, quan tâm đến di sản, tham gia sáng tạo nghệ thuật và có ý thức hơn trong xây dựng môi trường sống văn minh”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn bày tỏ.

Theo định hướng tại Nghị quyết số 80-NQ/TW, phát triển văn hóa phải gắn với xây dựng con người Việt Nam toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy bản sắc dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Đây cũng là cơ sở để các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam được triển khai theo hướng thiết thực, có chiều sâu, tránh hình thức, tạo cơ hội để người dân trực tiếp tham gia vào các hoạt động văn hóa.

Hà Nội tổ chức nhiều sự kiện văn hoá có quy mô quốc gia và quốc tế. Ảnh: HNM.

Với tinh thần ấy, ngày 19-6-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1111/QĐ-TTg về Kế hoạch tổ chức các hoạt động kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026-2030. Trong các cuộc họp triển khai việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, các hoạt động cần thể hiện rõ bản sắc văn hóa Việt Nam, đồng thời phản ánh tinh thần đổi mới, sáng tạo, hội nhập và khát vọng phát triển đất nước.

Điểm đáng chú ý là Ngày Văn hóa Việt Nam được đặt trong mối liên hệ với đời sống cộng đồng, hướng tới việc đưa văn hóa trở thành một phần tự nhiên trong sinh hoạt xã hội. Các hoạt động kỷ niệm vì thế không chỉ tập trung ở những sân khấu lớn hay các thiết chế văn hóa chuyên nghiệp mà cần lan tỏa tới cơ sở, khu dân cư, trường học, cơ quan, đơn vị và từng gia đình.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, các hoạt động Ngày Văn hoá Việt Nam cần thể hiện rõ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời phản ánh tinh thần đổi mới, sáng tạo, hội nhập và khát vọng phát triển đất nước.

Tinh thần ấy cũng được thể hiện qua việc kết nối Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11 với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18-11, tạo thành chuỗi hoạt động văn hóa có ý nghĩa, góp phần củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng. Khi mỗi người dân có điều kiện tiếp cận, tham gia và sáng tạo các hoạt động văn hóa, những giá trị truyền thống sẽ không chỉ được lưu giữ trong ký ức mà tiếp tục được trao truyền qua thực tiễn đời sống.

Hoàng Quyên: Báo Hà Nội mới