Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc thực hiện chính sách BHXH gắn với xây dựng quan hệ lao động trên địa bàn tỉnh đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt, góp phần đảm bảo an sinh xã hội và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Theo số liệu từ cơ quan BHXH tỉnh, đến hết quý I/2026, toàn tỉnh có 331.100 người tham gia BHXH, tăng hơn 27.000 người so với cùng kỳ năm 2025, đạt 50,94% lực lượng lao động. Trong đó, có 282.997 người tham gia BHXH bắt buộc; tham gia BHXH tự nguyện là 48.100 người; tham gia BHTN đạt 271.700 người (tăng trên 17.000 người, chiếm 41,8% lực lượng lao động). Đặc biệt, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 96,37% dân số với khoảng 1,4 triệu người tham gia.

BHXH tỉnh phối hợp với Sở Nội vụ tổ chức hội nghị tuyên truyền, tư vấn và đối thoại về Luật BHXH, BHYT cho người lao động tại Công ty TNHH May mặc Hoa Lợi Đạt Việt Nam (Cụm Công nghiệp Cẩm Thịnh, phường Cửa Ông) tháng 10/2025.

Kết quả này có được nhờ việc tỉnh chủ động đưa các chỉ tiêu phát triển BHXH vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, qua đó nâng cao trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, công tác phối hợp giữa cơ quan BHXH với LĐLĐ tỉnh và Sở Nội vụ được tăng cường, tạo sự đồng bộ trong quản lý và phát triển quan hệ lao động.

Một trong những điểm nhấn là việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật. Các hội nghị đối thoại, tư vấn trực tiếp được tổ chức thường xuyên, giúp người lao động và người sử dụng lao động nắm bắt kịp thời các quy định mới. Riêng năm 2025, hàng chục hội nghị tuyên truyền, đối thoại về chính sách BHXH, BHYT, BHTN đã được tổ chức, thu hút hàng nghìn lượt người tham gia. Nội dung tập trung vào các quy định mới của Luật BHXH, Luật BHYT sửa đổi, bổ sung, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Thông qua các hoạt động này, nhận thức pháp luật của người lao động từng bước được nâng cao. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động phối hợp với cơ quan chức năng tổ chức tuyên truyền nội bộ, đối thoại định kỳ nhằm giải đáp vướng mắc liên quan đến chế độ, chính sách. Tại các khu công nghiệp, mô hình đối thoại trực tiếp giữa người lao động và doanh nghiệp đã góp phần hạn chế tranh chấp, xây dựng môi trường làm việc ổn định, tiến bộ.

Cùng với đó, công tác giải quyết chế độ, chính sách BHXH được thực hiện kịp thời, đúng quy định. Hiện toàn tỉnh đang quản lý, chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng cho hơn 128.000 người. Các chế độ ngắn hạn như: Ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp… được giải quyết nhanh chóng, bảo đảm quyền lợi cho người lao động, không để phát sinh khiếu nại kéo dài.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện chính sách BHXH trên địa bàn vẫn còn một số hạn chế. Đáng chú ý là tình trạng chậm đóng, nợ đọng BHXH vẫn xảy ra ở một số doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tính đến hết năm 2025, tổng số tiền chậm đóng phát sinh lãi toàn tỉnh là 196 tỷ đồng, chiếm hơn 2% tổng số phải thu.

Cục Tiền lương và BHXH (Bộ Nội vụ) đã có buổi làm việc với Sở Nội vụ, LĐLĐ tỉnh, BHXH tỉnh và Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh về việc triển khai Đề án phát triển quan hệ lao động tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2021-2025.

Để xử lý tình trạng này, cơ quan BHXH tỉnh đã tăng cường thanh tra, kiểm tra và đôn đốc thu hồi nợ BHXH. Trong những tháng cuối năm 2025, hàng trăm đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH đã được mời làm việc, yêu cầu khắc phục. Kết quả, khoảng 70% số đơn vị đã thực hiện nộp một phần số tiền nợ, góp phần giảm áp lực cho quỹ BHXH và đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

Song song với đó, công tác tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực lao động và BHXH cũng được chú trọng. Nhiều trường hợp người lao động đã được giải quyết chế độ, truy đóng BHXH, thanh toán tiền lương còn nợ, góp phần củng cố niềm tin vào chính sách an sinh.

Nhằm nâng cao hiệu quả trong thời gian tới, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1006/QĐ-UBND (ngày 30/3/2026) về phê duyệt Đề án phát triển quan hệ lao động tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2026-2030; mục tiêu xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Đề án cũng nhấn mạnh việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chủ động phòng ngừa tranh chấp lao động, đình công...

Một trong những giải pháp trọng tâm là tiếp tục đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền pháp luật; nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý BHXH, giúp minh bạch hóa dữ liệu, tạo thuận lợi cho người lao động và doanh nghiệp trong quá trình tham gia, thụ hưởng chính sách.

Có thể khẳng định, việc thực hiện hiệu quả chính sách BHXH gắn với quan hệ lao động không chỉ đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động, mà còn góp phần tạo dựng môi trường đầu tư, sản xuất ổn định.

Dương Trường (Báo Quảng Ninh)