Năm 2026 là năm đầu tiên Quảng Ninh triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, đồng thời cùng cả nước quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Để đạt tăng trưởng GRDP từ 13% trở lên, tỉnh đã và đang chủ động khơi thông các động lực phát triển mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng, gắn với mở rộng không gian phát triển và thu hút

Khơi thông động lực cho giai đoạn phát triển mới

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Quảng Ninh đã chủ động cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn của Trung ương bằng hệ thống chương trình, kế hoạch hành động đồng bộ. Trọng tâm xuyên suốt là đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển chủ yếu.

Liên danh Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Cường Thịnh Thi và Công ty CP Ea Súp 5 tổ chức Lễ khởi công Dự án điện gió Quảng Ninh 1.

Đặc biệt để triển khai thực hiện mục tiêu Trung ương giao tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026-2030 là 11-12%, với yêu cầu phát huy vai trò cực tăng trưởng, tiên phong, dẫn dắt và lan tỏa, Tỉnh ủy Quảng Ninh đã chỉ đạo xây dựng Đề án xác lập mô hình tăng trưởng mới của tỉnh giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đề án đã trình Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh tại hội nghị ngày 1/4/2026 và ban hành Kết luận số 82-KL/TU ngày 15/4/2026. Trên cơ sở đó, tỉnh xác định quan điểm phát triển theo hướng đồng thời làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và khơi dậy, kiến tạo các động lực tăng trưởng mới, tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Cụ thể: Mô hình tăng trưởng mới của Quảng Ninh giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn 2050 dựa trên “3 cực - 4 chuyển đổi - 5 động lực”, trong đó: Tổ chức lại không gian tăng trưởng theo 3 cực động lực, tạo thế đa trụ - lan tỏa - bổ trợ lẫn nhau: Vân Đồn - Cực kinh tế biển và dịch vụ cao cấp; Móng Cái - Cực thương mại biên giới, đô thị kinh tế cửa khẩu và hội nhập quốc tế; Quảng Yên - Cực công nghiệp và logistics. Thực hiện 4 chuyển đổi nền tảng: Chuyển dịch cơ cấu các ngành và lĩnh vực; chuyển đổi về khoa học công nghệ; chuyển đổi về không gian phát triển theo hướng phát triển các cực tăng trưởng và tăng cường liên kết, lan toả; chuyển đổi về thể chế, quản trị địa phương theo hướng hiện đại. Mô hình tăng trưởng được thúc đẩy bởi 5 động lực chủ đạo, bao gồm: Thể chế - cơ chế đặc thù; hạ tầng chiến lược; huy động và dẫn dắt nguồn lực; đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; không gian và hệ sinh thái phát triển.

Trên cơ sở đó, Quảng Ninh đã xây dựng kế hoạch thực hiện Kết luận số 18-KL/TW gắn với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính và đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; đồng thời xác định mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 12%/năm trong cả giai đoạn. Trong đó, tỉnh đã nghiên cứu, đề ra những định hướng lớn để tập trung triển khai là tái cấu trúc không gian phát triển, mở rộng dư địa tăng trưởng thông qua các đề án chiến lược và các dự án động lực như: Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, Đề án thí điểm Khu kinh tế số và tri thức tự do, Đề án cơ chế đặc thù phát triển đặc khu kinh tế Vân Đồn, Đề án Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng đang từng bước được cụ thể hóa, tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới của tỉnh.

Song song với đó, Quảng Ninh tiếp tục thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp mới nổi, công nghiệp chế biến, chế tạo xanh, sạch, công nghệ cao; từng bước hình thành các khu công nghiệp số, khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong lĩnh vực dịch vụ, tỉnh định hướng phát triển mạnh kinh tế di sản, kinh tế đêm, kinh tế đô thị, kinh tế biển và các mô hình thương mại tự do nhằm khai thác hiệu quả những lợi thế đặc thù của địa phương.

Những định hướng chiến lược này đang từng bước được hiện thực hóa bằng các quyết sách quan trọng từ Trung ương và địa phương. Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái - Đông Hưng; phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Cùng với đó, dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Nhà máy điện gió Quảng Ninh 1 đã được khởi công, mở ra những không gian phát triển mới về hạ tầng, logistics, năng lượng xanh và liên kết vùng.

Du khách trải nghiệm dịch vụ trên Vịnh Hạ Long. Ảnh: Hoàng Quỳnh

Không chỉ hoạch định chiến lược, tỉnh còn cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng bằng những giải pháp điều hành quyết liệt ngay từ đầu năm. Triển khai Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ và Nghị quyết số 05-NQ/TU của Tỉnh ủy với chủ đề công tác năm 2026 là “Đột phá trong tăng trưởng kinh tế; nâng cao chất lượng đô thị, sớm đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương”, UBND tỉnh đã giao nhiệm vụ, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách cho 97 cơ quan, đơn vị, chi tiết theo từng tháng, từng quý, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm. Hàng loạt nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được triển khai đồng bộ nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy đầu tư, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng mới.

Bứt phá từ những động lực tăng trưởng

Những chủ trương, giải pháp được Quảng Ninh triển khai đồng bộ ngay từ đầu năm đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến rõ nét trên các lĩnh vực kinh tế. Kết quả phát triển kinh tế 5 tháng đầu năm là minh chứng cho tính đúng hướng của các quyết sách đã được tỉnh xác định. Trong đó, điểm sáng nổi bật của nền kinh tế tiếp tục đến từ khu vực công nghiệp. Trong 5 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 14,89% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng tới 37,47%, trở thành động lực tăng trưởng mạnh mẽ nhất của toàn ngành.

Kết quả này phản ánh rõ nét hiệu quả của chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ phát triển dựa vào khai thác tài nguyên sang phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo và các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Mức tăng trưởng của ngành chế biến, chế tạo tại Quảng Ninh cũng cho thấy các dự án đầu tư mới đang từng bước phát huy hiệu quả, đồng thời khẳng định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, các ngành công nghiệp truyền thống vẫn duy trì vai trò nền tảng quan trọng. Sản lượng than sạch đạt 18,25 triệu tấn, bằng 84,9% kế hoạch 6 tháng; sản lượng điện sản xuất và phân phối đạt 17,49 tỷ kWh, bằng 95,2% kế hoạch.

Lực lượng chức năng kiểm tra việc đảm bảo an toàn thực phẩm, nguồn gốc sản phẩm tại Hội chợ OCOP Quảng Ninh - Hè 2026. Ảnh: Minh Đức

Song song với công nghiệp, dịch vụ và du lịch tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Trong 5 tháng đầu năm, Quảng Ninh đón khoảng 10,15 triệu lượt khách du lịch, trong đó khách quốc tế đạt 2,23 triệu lượt, tăng 18% so với cùng kỳ. Tổng doanh thu du lịch đạt 27.684 tỷ đồng, tăng 20%. Những con số này không chỉ phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của ngành Du lịch mà còn cho thấy sức hút ngày càng lớn của Quảng Ninh trên thị trường du lịch quốc tế. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế tiếp tục duy trì ở mức cao, khẳng định hiệu quả của các giải pháp mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ mà tỉnh đã kiên trì triển khai trong nhiều năm qua. Sự phục hồi của du lịch cũng đang tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực tới nhiều lĩnh vực khác. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 29,42% so với cùng kỳ; doanh thu lưu trú, ăn uống tăng 29,82%; doanh thu du lịch, lữ hành tăng 25,38%; doanh thu vận tải, kho bãi tăng 35,24%. Những chỉ số này cho thấy sức mua của thị trường tiếp tục được duy trì ở mức cao, hoạt động thương mại - dịch vụ diễn ra sôi động và đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Trong khi đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục phát huy vai trò là bệ đỡ ổn định của nền kinh tế. Sản lượng thịt hơi các loại đạt trên 42.000 tấn, tăng gần 30% so với cùng kỳ; tổng sản lượng thủy sản đạt hơn 82.900 tấn, tăng 14,2%; sản lượng khai thác gỗ rừng trồng đạt gần 412.000m³, bằng 91% kế hoạch 6 tháng. Mặc dù tỷ trọng trong cơ cấu GRDP không lớn, nhưng khu vực nông nghiệp vẫn góp phần quan trọng trong việc bảo đảm an ninh lương thực, ổn định đời sống người dân và tạo sinh kế bền vững cho khu vực nông thôn, miền núi và hải đảo.

Cùng với đà tăng trưởng của sản xuất, hoạt động xuất, nhập khẩu tiếp tục duy trì những tín hiệu tích cực. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 1,889 tỷ USD, tăng 16,5% so với cùng kỳ; kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 2,042 tỷ USD, tăng 12,7%. Mức tăng trưởng này phản ánh sự phục hồi của hoạt động sản xuất công nghiệp cũng như khả năng tham gia ngày càng sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Để tạo nên sức bật của nền kinh tế, Quảng Ninh đã triển khai nhiều chính sách, biện pháp hiệu quả trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao chất lượng thu hút đầu tư. Tỉnh chú trọng xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ, tiên phong triển khai nhiều mô hình đổi mới, cải cách; tập trung đầu tư đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược; đẩy mạnh xúc tiến đầu tư có trọng tâm, trọng điểm... Qua đó, môi trường đầu tư kinh doanh tại Quảng Ninh ngày càng được cải thiện, niềm tin của nhà đầu tư không ngừng được củng cố.

Trong 5 tháng đầu năm, toàn tỉnh có 2.275 doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc thành lập mới, đạt 75% kế hoạch năm; 630 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Đến hết tháng 5, toàn tỉnh có 13.988 doanh nghiệp đang hoạt động; tổng vốn FDI thu hút đạt 232,86 triệu USD; thu hút hơn 69.223 tỷ đồng vốn đầu tư ngoài ngân sách trong nước. Không chỉ mang lại nguồn lực cho phát triển, các dự án đầu tư mới còn góp phần hình thành thêm năng lực sản xuất, dịch vụ và hạ tầng mới, tạo động lực tăng trưởng cho những năm tiếp theo. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng giúp Quảng Ninh mở rộng không gian phát triển và nâng cao chất lượng tăng trưởng theo hướng bền vững.

Công nhân lao động tại Công ty TNHH Kinh doanh ô tô Tasco Auto chi nhánh Quảng Ninh.

Bên cạnh đó, kết quả tích cực của nền kinh tế Quảng Ninh cũng được phản ánh qua thu ngân sách nhà nước và đầu tư công. 5 tháng đầu năm, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt 30.528 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nội địa đạt 22.647 tỷ đồng, tăng 32%, cho thấy nguồn thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục tăng trưởng ổn định. Đây là nguồn lực quan trọng để tỉnh thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư hạ tầng và bảo đảm an sinh. Đối với đầu tư công, tổng kế hoạch vốn năm 2026 của tỉnh sau điều chỉnh đạt 27.256 tỷ đồng. Đến hết tháng 5, toàn tỉnh đã giải ngân 6.517 tỷ đồng. Hiện tỉnh đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa tới hoạt động sản xuất, xây dựng và dịch vụ trên địa bàn.

Những kết quả phát triển kinh tế của Quảng Ninh trong 5 tháng đầu năm cho thấy sự tăng trưởng khá toàn diện, góp phần tạo dư địa hoàn thành các mục tiêu của năm 2026, đồng thời củng cố nền tảng cho giai đoạn phát triển mới. Đồng chí Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh: Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 13% trở lên trong năm 2026, các cấp, ngành, địa phương cần tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh; đẩy nhanh tiến độ các dự án động lực, tăng tốc giải ngân đầu tư công, khơi thông các nguồn lực cho phát triển và phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng mới.

Với những nền tảng đã được tạo dựng cùng quyết tâm chính trị cao, Quảng Ninh có cơ sở để tiếp tục tăng tốc trong những tháng cuối năm, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số, góp phần cùng cả nước thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Bảo Bình (Báo Quảng Ninh)