Trong đào tạo ngành Thủy sản theo định hướng ứng dụng, việc kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức lý thuyết và hoạt động thực tiễn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức qua sách vở, sinh viên cần được trực tiếp tham gia các mô hình sản xuất để hình thành tư duy nghề nghiệp, rèn luyện kỹ năng và nâng cao năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế. Xuất phát từ mục tiêu đó, giảng viên Khoa Thủy sản đã hướng dẫn sinh viên trực tiếp triển khai, vận hành và theo dõi mô hình Aquaponic bắt đầu từ tháng 11 năm 2025.

Aquaponic là mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng tuần hoàn, kết hợp giữa nuôi trồng thủy sản và trồng rau thủy canh trong cùng một hệ thống. Mô hình hoạt động dựa trên sự hợp tác giữa cá, vi sinh vật và cây trồng: chất thải từ cá được vi sinh vật chuyển hóa thành các dạng dinh dưỡng hòa tan trong nước, cung cấp nguồn dinh dưỡng cho cây trồng; đồng thời, cây hấp thụ các chất này giúp làm sạch nước trước khi nước được tuần hoàn trở lại bể nuôi cá. Nhờ đó, hệ thống vừa tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên, vừa hạn chế chất thải ra môi trường, phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững hiện nay.

Trong quá trình triển khai mô hình, sinh viên đã trực tiếp tham gia từ các khâu ban đầu như lắp đặt hệ thống, chuẩn bị bể nuôi, giá thể trồng cây, cho đến quá trình thả nuôi các loài cá gồm cá rô phi, cá trê và cá chép; đồng thời trồng các loại rau như rau muống, rau xà lách, rau cải, đậu cô ve,.... Trong suốt thời gian vận hành, sinh viên thường xuyên theo dõi các chỉ tiêu môi trường nước, sự sinh trưởng và phát triển của cá và cây trồng, từ đó đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống và rút ra những kinh nghiệm thực tiễn.

Việc trực tiếp theo dõi mô hình trong thời gian dài giúp sinh viên hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa các thành phần trong hệ thống Aquaponic, nắm vững nguyên lý tuần hoàn vật chất, đồng thời nhận thức sâu sắc vai trò của quản lý môi trường nước, dinh dưỡng và kỹ thuật chăm sóc trong nuôi trồng thủy sản kết hợp. Không chỉ dừng lại ở quan sát, sinh viên còn được tham gia thu hoạch sản phẩm, đánh giá năng suất và chất lượng, qua đó liên hệ, đối chiếu với kiến thức lý thuyết đã học.

Thông qua mô hình Aquaponic, sinh viên Khoa Thủy sản không chỉ được củng cố kiến thức chuyên môn mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tư duy phân tích và khả năng giải quyết vấn đề trong thực tiễn sản xuất. Đây là minh chứng rõ nét cho phương châm đào tạo “học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn” mà Khoa Thủy sản đang kiên trì thực hiện, góp phần đào tạo nguồn nhân lực có năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành thủy sản và nông nghiệp hiện đại.

Sinh viên lớp NTTSK9 chăm sóc mô hình

Cá rô phi trong mô hình Aquaponic

Chăm sóc và quản lý bể nuôi

Ngô Thị Hoản - Nho Quang Quyền