Thời gian qua, BHXH tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng chậm đóng, nợ đọng BHXH, BHYT BHTN tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; qua đó góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi chính sách bảo hiểm trên địa bàn tỉnh.

Theo BHXH tỉnh, tính đến hết ngày 31/5/2026, toàn tỉnh có 477 đơn vị, doanh nghiệp nợ BHXH từ 3 tháng trở lên với tổng số tiền gần 100 tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 3.800 lao động. Trong đó có 244 đơn vị nợ từ trên 3 tháng đến dưới 6 tháng với số tiền 16,7 tỷ đồng; 102 đơn vị nợ từ 7 đến 12 tháng với số tiền 8,7 tỷ đồng; 131 đơn vị nợ trên 12 tháng với tổng số tiền 74,5 tỷ đồng.

BHXH tỉnh và Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh trao đổi thông tin về hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN; gian lận, giả mạo hồ sơ trong việc thực hiện BHXH, BHYT, BHTN, tháng 4/2026.

Đáng chú ý, một số doanh nghiệp có số nợ lớn và kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động. Điển hình như: Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển FLC Hạ Long nợ trên 21 tỷ đồng trong 43 tháng, ảnh hưởng đến 246 lao động; Công ty CP Gạch ngói Đất Việt nợ 11,2 tỷ đồng trong 26 tháng, ảnh hưởng đến 248 lao động; Trung tâm Khoa học kỹ thuật và Sản xuất giống thủy sản Quảng Ninh nợ trên 3,9 tỷ đồng trong 102 tháng; Công ty CP Xe buýt Bãi Cháy Quảng Ninh nợ trên 2,9 tỷ đồng trong 47 tháng... Tình trạng nợ đọng kéo dài không chỉ làm ảnh hưởng đến việc giải quyết các chế độ BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động mà còn tác động đến việc thực hiện chính sách an sinh xã hội trên địa bàn.

Xác định công tác thu và giảm nợ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, ngay từ đầu năm 2026, BHXH tỉnh đã chủ động rà soát, phân loại các đơn vị nợ theo thời gian, số tiền và nguyên nhân phát sinh để xây dựng phương án xử lý phù hợp. Trên cơ sở đó, cơ quan BHXH tỉnh tăng cường đôn đốc, làm việc trực tiếp với các đơn vị chậm đóng, yêu cầu xây dựng lộ trình khắc phục và thực hiện nghĩa vụ theo quy định.

Cùng với đó, việc triển khai các quy định mới của pháp luật đã tạo thêm cơ sở pháp lý quan trọng trong công tác xử lý nợ đọng BHXH. Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các nhóm yếu thế và lợi ích công. Trong đó có nội dung liên quan đến việc bảo vệ quyền lợi của người lao động trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN.

Bên cạnh đó, Nghị định số 274/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN cũng đã được triển khai đồng bộ. Theo quy trình, BHXH tỉnh thực hiện gửi thông báo đến các đơn vị nợ đọng, trốn đóng BHXH; trường hợp không chấp hành sẽ tiến hành kiểm tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT, BHTN. Đối với những đơn vị cố tình chây ỳ, không khắc phục vi phạm, cơ quan BHXH sẽ phối hợp với các ngành chức năng để xử lý theo quy định.

Phòng Kiểm tra BHXH tỉnh làm việc với một số chủ doanh nghiệp chậm nộp, nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN năm 2025.

Đồng thời, BHXH tỉnh đã phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đánh giá thực trạng nợ đọng BHXH trên địa bàn, xác định các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và sự an toàn của quỹ BHXH. Đến nay, BHXH tỉnh đã chuyển hồ sơ 11 đơn vị, doanh nghiệp nợ đọng kéo dài, có dấu hiệu chây ỳ để các cơ quan chức năng xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.

Song song với công tác kiểm tra, BHXH tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về BHXH, BHYT bằng nhiều hình thức đa dạng. Các hội nghị đối thoại, tư vấn trực tiếp tại doanh nghiệp được tổ chức thường xuyên nhằm giúp người sử dụng lao động hiểu rõ trách nhiệm tham gia và đóng đầy đủ BHXH, BHYT cho người lao động. Đồng thời, người lao động cũng được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền lợi, nghĩa vụ của mình để chủ động giám sát việc thực hiện chính sách tại đơn vị.

Theo kế hoạch năm 2026, BHXH Việt Nam giao chỉ tiêu thu cho BHXH tỉnh trên 10.700 tỷ đồng. Tính đến hết tháng 5/2026, số thu toàn tỉnh đạt hơn 4.312 tỷ đồng, tăng gần 428 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy những nỗ lực của ngành BHXH trong công tác quản lý thu và mở rộng diện bao phủ bảo hiểm trên địa bàn.

Theo Phó Giám đốc BHXH tỉnh Nguyễn Huy Thông, thời gian tới, BHXH tỉnh tiếp tục tăng cường các giải pháp quản lý thu, đôn đốc thu hồi nợ, nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra chuyên ngành đóng; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm. Qua đó góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh.

Dương Trường (Báo Quảng Ninh)