Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, vấn đề bảo vệ môi trường tại các địa bàn vùng DTTS và miền núi ngày càng được tỉnh quan tâm hơn. Nhiều chương trình, mô hình và hoạt động tuyên truyền đã được triển khai nhằm nâng cao nhận thức, khuyến khích bà con DTTS giữ gìn cảnh quan môi trường sống.

Nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác bảo vệ môi trường, các địa phương vùng đồng bào DTTS đã triển khai hiệu quả các hoạt động tuyên truyền, thu gom, phân loại rác thải tại nguồn. Chính quyền các xã cũng thường xuyên vận động, hỗ trợ người dân di chuyển chuồng trại chăn nuôi ra xa nơi ở, đảm bảo vệ sinh môi trường, xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh. Đồng thời, tích cực vận động tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp hỗ trợ người dân vùng đồng bào DTTS xây dựng chuồng trại, nhà tiêu hợp vệ sinh. Điều này đã tạo chuyển biến đột phá về nhận thức, nếp sống văn minh cho bà con DTTS.

Người dân trên địa bàn xã Quảng Tân tham gia dọn dẹp vệ sinh môi trường.

Ông Tằng A Tài, xã Đường Hoa, chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi không có nhà vệ sinh kiên cố. Nhưng từ khi cán bộ xã đến tuyên truyền về tác hại của việc không có nhà vệ sinh sẽ, việc phóng uế bừa bãi sẽ gây ô nhiễm nguồn nước, gia tăng các loại dịch bệnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Vì thế, khi được hỗ trợ xi măng, chúng tôi cũng thêm kinh phí vào xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh để đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình”.

Bên cạnh sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, vai trò của các đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội cũng được thể hiện rõ nét trong công tác bảo vệ môi trường. Tiêu biểu có thể kể đến Hội phụ nữ các cấp đã triển khai hiệu quả Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” không những nâng cao ý thức, nếp sống văn minh trong mỗi gia đình hội viên, phong trào còn tạo chuyển biến rõ rệt về cảnh quan, môi trường ở các xã vùng cao.

Để phong trào đi vào chiều sâu, các cấp Hội đã sáng tạo nhiều mô hình gần gũi, thiết thực như “Ngày Chủ nhật xanh”, “Biến rác thành tiền”, “Nhà của pin”, “Những ngôi nhà xanh”. Các mô hình này không chỉ giúp giữ gìn môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế. Điển hình, mô hình “Biến rác thành tiền” đã thu gom hàng trăm tấn rác thải nhựa, phế liệu, dùng nguồn thu để hỗ trợ phụ nữ, trẻ em yếu thế và còn lan tỏa thông điệp sống xanh về bảo vệ môi trường.

Hội LHPN xã Quảng Đức gắn biển công trình "Tuyến đường xanh - sạch - đẹp" tại thôn Hải Đông.

Đến nay, đã có hơn 1.200 mô hình, CLB bảo vệ môi trường do phụ nữ làm nòng cốt được hình thành như: mô hình “Dùng làn đi chợ”, “Tuyến đường hoa phụ nữ”, “Phân loại rác thải tại nguồn”… Những việc làm đó đã góp phần thay đổi nhận thức cho bà con vùng DTTS, tạo diện mạo mới cho nông thôn miền núi.

Thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 17/5/2021 của BCH Đảng bộ tỉnh về phát triển bền vững KT-XH, đảm bảo vững chắc QP-AN ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tỉnh Quảng Ninh xác định bảo vệ môi trường vùng đồng bào DTTS là giải pháp căn bản góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Từ đó, các địa phương đã vận dụng các cách làm hay đem lại hiệu quả tích cực trong công tác bảo vệ môi trường như: Triển khai thí điểm mô hình cộng đồng tham gia quản lý, phân loại rác thải tại nguồn, vận động, hỗ trợ người dân di chuyển chuồng trại chăn nuôi ra xa nơi ở, xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh...

Mô hình "Ngôi nhà xanh" của Hội LHPN xã Đầm Hà đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong công tác bảo vệ môi trường.

Để thuận lợi cho người dân trong thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt, tỉnh cũng tích cực đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn, trong đó có các xã miền núi, vùng DTTS để việc di chuyển xe thu gom rác được thuận lợi. Hiện trên địa bàn tỉnh có 3/5 khu xử lý rác cấp vùng đi vào hoạt động; các địa phương có lò đốt rác được đầu tư đã đi vào hoạt động với tổng số 19 lò đốt rác. Nhờ đó đến nay, đã có gần 92% số rác thải sinh hoạt của người dân vùng nông thôn, miền núi được thu gom, xử lý theo đúng quy định, đảm bảo vệ sinh môi trường. Cùng với đó, tỉnh tích cực đầu tư hạ tầng cấp nước sinh hoạt cho nhân dân. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 274 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung, góp phần đảm bảo tỷ lệ hộ gia đình nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 99,9%.

Có thể khẳng định rằng công tác bảo vệ môi trường ở vùng đồng bào DTTS Quảng Ninh đang có nhiều chuyển biến tích cực. Khi bà con nhận thức rõ việc giữ gìn môi trường chính là bảo vệ sức khỏe của chính mình, họ trở nên tích cực hơn trong tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường ở cộng đồng. 

Vân Anh (Báo Quảng Ninh)