Nghị quyết số 57, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là định hướng có ý nghĩa chiến lược, định hình con đường phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới. Nhận thức rõ điều đó, Quảng Ninh đã, đang nỗ lực cụ thể hóa Nghị quyết số 57, triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, từng bước lấy KHCN, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trở thành động lực tăng trưởng mới, mở ra hành trình phát triển bền

Quyết tâm chính trị cao trong triển khai định hướng chiến lược mới

Thành quả nổi bật đầu tiên đến từ quyết tâm chính trị của Quảng Ninh trong thực hiện Nghị quyết số 57 được thể hiện qua công tác lãnh đạo, chỉ đạo và hoàn thiện thể chế. Ngay sau khi Nghị quyết số 57 được ban hành, Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được thành lập với 17 thành viên, do đồng chí Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban, thể hiện rõ vai trò đầu tàu chính trị trong chỉ đạo xuyên suốt. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chương trình hành động số 46-CTr/TU và Kế hoạch hành động số 538-KH/TU, xác định rõ 5 nhóm chỉ tiêu lớn, 71 chỉ tiêu cụ thể, 10 nhóm giải pháp và 37 đề án, dự án trọng điểm, nhằm hiện thực hóa chiến lược phát triển đột phá của Nghị quyết số 57. Cùng với đó, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 138/KH-UBND, kiện toàn Hội đồng tư vấn và Tổ giúp việc, bảo đảm triển khai đồng bộ, phù hợp thực tiễn, đưa nghị quyết vào cuộc sống, khơi dậy tinh thần đổi mới, sáng tạo và khát vọng vươn lên trong toàn hệ thống chính trị.

Dây chuyền lắp ráp ô tô hiện đại, có hàm lượng ứng dụng KHCN ở mức cao tại Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng.

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, công tác quán triệt, triển khai Nghị quyết số 57 được tổ chức nghiêm túc, đồng bộ và sáng tạo. Trong năm 2025, Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Quảng Ninh và UBND tỉnh đã ban hành 175 văn bản chỉ đạo, điều hành việc triển khai Nghị quyết số 57. Cùng với đó, HĐND tỉnh cũng đã kịp thời ban hành các nghị quyết mang tính chất nền tảng, tháo gỡ điểm nghẽn trong thực hiện nhiệm vụ quan trọng này.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở KH&CN, cho biết: Là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, Sở KH&CN đã chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan và 54 xã, phường, đặc khu để tổng hợp kết quả, đánh giá thực tiễn việc triển khai KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, làm cơ sở tham mưu cho tỉnh ban hành chính sách, giải pháp sát thực tiễn, hiệu quả, đồng bộ. Cùng với đó, tỉnh cũng thể hiện rõ sự quan tâm, chú trọng đầu tư nguồn lực cho nhiệm vụ hết sức quan trọng này. Năm 2025, tỉnh đã bố trí 295 tỷ đồng cho việc thực hiện các nhiệm vụ KHCN, chuyển đổi số; đồng thời các sở, ngành, đơn vị liên quan cũng đề xuất bổ sung 15 nhiệm vụ mới với tổng nhu cầu hơn 113 tỷ đồng, tạo nguồn lực mạnh mẽ hiện thực hóa Nghị quyết số 57. Việc hợp nhất bộ phận phụ trách nhiệm vụ KHCN, công nghệ thông tin của Sở TT&TT với Sở KH&CN cũ thành một đầu mối thống nhất về KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số không chỉ phù hợp với quy định của Trung ương, mà cũng là thể hiện rõ quyết tâm của tỉnh trong việc cơ cấu tổ chức theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, tập trung nguồn lực để tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong thực hiện nhiệm vụ.

Các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh trưng bày, giới thiệu sản phẩm ứng dụng KHCN và các sản phẩm khởi nghiệp sáng tạo tại Diễn đàn Khởi nghiệp sáng tạo quốc gia lần thứ 7 được tổ chức tại Quảng Ninh vào tháng 9/2025.

Song song với việc hoàn thiện thể chế, công tác phát triển nguồn nhân lực và phổ cập tri thức số được triển khai rộng khắp. Trong năm 2025, tỉnh đã tổ chức 257 lớp bồi dưỡng, tập huấn về chuyển đổi số, kỹ năng số cho trên 24.565 lượt cán bộ, công chức, viên chức; 100% cán bộ, đảng viên được tuyên truyền về Nghị quyết số 57 và 59/59 đảng bộ trực thuộc đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề "Đảng viên tiên phong học tập kỹ năng số". Đặc biệt, tỉnh đã thành lập 1.538 tổ công nghệ số cộng đồng gồm 11.803 thành viên, với phương châm: "Đến từng ngõ, gõ từng nhà" để phổ cập kỹ năng số cho hơn 190.000 hộ gia đình; phong trào "Bình dân học vụ số" cũng được triển khai rộng rãi, đạt nhiều hiệu quả tích cực có thể nhìn thấy, đo đếm được, đặc biệt là trong việc thay đổi nhận thức, tư duy, tạo khí thế mới trong toàn xã hội về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm, phần việc khó

Tuy đã đạt được nhiều kết quả khả quan, đáng ghi nhận, song xác định nhiệm vụ phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một nhiệm vụ khó, đòi hỏi phải có được những kết quả thực chất, tác động tích cực trực tiếp đến sự phát triển KT-XH, tỉnh Quảng Ninh đã thẳng thắn nhìn nhận, chỉ ra những thách thức nội tại, xác định những "phần việc khó" cần ưu tiên giải quyết. Với quyết tâm đó, Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Quảng Ninh đã được xây dựng với tinh thần tập trung vào những nhiệm vụ mang tính chiến lược, giải quyết các "bài toán khó" về thể chế, hạ tầng và dữ liệu, đặt mục tiêu tạo ra sự phát triển đột phá trong trung, dài hạn.

Dây chuyền tự động hoá sản xuất túi khí an toàn cho ô tô tại Nhà máy Autoliv Việt Nam (KCN Sông Khoai).

Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị nhấn mạnh: Hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là nền tảng cốt lõi của chuyển đổi số quốc gia. Thực hiện tinh thần đó, tỉnh Quảng Ninh đã tập trung đầu tư đồng bộ, hiện đại hóa hạ tầng viễn thông, mở rộng mạng cáp quang, 4G và 5G phủ tới 99% thôn, bản, khu phố thuộc 54 xã, phường và đặc khu trên toàn tỉnh. Xác định việc xây dựng cơ sở dữ liệu số làm nguồn lực chiến lược cho nhiệm vụ phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là nhiệm vụ nền tảng, đòi hỏi sự đầu tư lớn, tỉnh đặt ra quyết tâm sẽ xây dựng và hoàn thiện các hệ thống cơ sở dữ liệu đảm bảo nguyên tắc "đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung". Trong đó, nhiệm vụ trọng điểm là lập đề án xây dựng Trung tâm tích hợp dữ liệu chung của tỉnh trên cơ sở tích hợp 3 trung tâm dữ liệu hiện có, là: Trung tâm tích hợp dữ liệu Tỉnh ủy, Trung tâm tích hợp dữ liệu Văn phòng UBND tỉnh và Trung tâm tích hợp dữ liệu tỉnh do Trung tâm Chuyển đổi số và Công nghệ thông tin (Sở KH&CN quản lý) đảm bảo hiện đại, đồng bộ với Trung ương.

Toàn tỉnh hiện có 47 cơ sở dữ liệu đã, đang triển khai, vận hành, trong đó một số cơ sở dữ liệu đã có nền tảng và được hình thành tập trung. Hiện các hệ thống cơ sở dữ liệu của tỉnh chủ yếu hoạt động theo mô hình tập trung với đa số hệ thống vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ và có mức độ số hóa cao, sẵn sàng cho việc tích hợp trên môi trường mạng; dữ liệu được phân loại rõ ràng, ưu tiên phục vụ vận hành thường xuyên, chiến lược và đảm bảo bảo mật.

Về hạ tầng kỹ thuật, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng khu công nghệ số tập trung, khu phụ trợ tại phường Tuần Châu và khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã Đầm Hà, tỉnh cũng sẽ quyết tâm thực hiện nhiệm vụ khó là mở rộng phủ sóng băng thông rộng (4G, 5G và các thế hệ tiếp theo), xoá hoàn toàn vùng lõm sóng tại vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo. Đồng thời hợp tác, triển khai thử nghiệm sóng vệ tinh quỹ đạo tầm thấp nếu đủ điều kiện, hướng tới phủ sóng internet vệ tinh trên địa bàn toàn tỉnh. Điều này khẳng định cam kết của tỉnh trong việc đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong công cuộc chuyển đổi số.

Cán bộ Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Chi cục Hải quan khu vực VIII) giám sát hoạt động XNK các cửa khẩu, lối mở qua hệ thống camera trực tuyến. 

Điểm nghẽn lớn nhất được Quảng Ninh nhận định trên hành trình thực hiện nhiệm vụ phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là vấn đề chất lượng nhân lực. Để giải quyết, tại Kỳ họp thứ 29, HĐND tỉnh khóa XIV đã thông qua Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND ngày 17/7/2025 quy định về chính sách thu hút, hỗ trợ nhân lực về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các cơ quan của hệ thống chính trị thuộc tỉnh giai đoạn 2025-2030 với nhiều mức hỗ trợ vượt trội hằng tháng. Trong đó đáng chú ý, đối với những người được tỉnh thu hút về công tác tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị, mức hỗ trợ một lần lên tới 1 tỷ đồng cho tiến sĩ, 700 triệu đồng cho thạc sĩ hoặc sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, 500 triệu đồng cho cử nhân loại giỏi thuộc lĩnh vực KHCN…

Cùng với đó, thời gian tới, tỉnh sẽ tổ chức ký kết hợp tác với các tổ chức trong nước và quốc tế về đào tạo nguồn nhân lực, trao đổi chuyên gia khoa học công nghệ; xây dựng chương trình thực hành, thực tập trong các lĩnh vực về AI, STEM… Qua đó nỗ lực đảm bảo toàn tỉnh có 50% trường học được trang bị phòng học STEM và 20% trường học thông minh. Đồng thời triển khai kế hoạch đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng số cho lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức các cấp; tiếp tục duy trì, nâng cao hiệu quả mô hình “Tổ công nghệ số cộng đồng” tại 100% đơn vị hành chính cấp xã… 

Trong lĩnh vực ứng dụng, Quảng Ninh xác định doanh nghiệp, người dân sẽ là chủ thể, là nguồn lực quan trọng và là đối tượng thụ hưởng chính của tiến trình phát triển mới. Vì vậy, hàng loạt quyết sách của tỉnh đã được ban hành và triển khai thực hiện, đưa việc ứng dụng KHCN, chuyển đổi số đến gần hơn với doanh nghiệp, người dân bằng việc tích cực khơi thông nguồn lực, khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư cho hoạt động KHCN; hỗ trợ doanh nghiệp về thủ tục đăng ký, hồ sơ chứng nhận, tư vấn đánh giá tài sản trí tuệ chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm. Đồng thời, nhiều chính sách ưu đãi về tài chính, thuế, đất đai và hỗ trợ nghiên cứu ứng dụng được cụ thể hóa, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư cho hoạt động KHCN.

Cán bộ, công chức Phòng Nông nghiệp và Môi trường, đặc khu Vân Đồn xử lý công việc trên các hệ thống cơ sở dữ liệu của tỉnh.

Cùng với đó, tỉnh đang tập trung nghiên cứu, triển khai các nền tảng số dùng chung trong các ngành, lĩnh vực kinh tế có thế mạnh và tiềm năng, phục vụ trực tiếp người dân, doanh nghiệp, như hệ thống thông tin quản lý du lịch thông minh, tích hợp công nghệ thực tế ảo để số hóa các di sản văn hóa, lịch sử, xây dựng các bản sao số; ứng dụng IoT trong các lĩnh vực lợi thế của tỉnh như nông nghiệp, môi trường, giao thông, y tế... Đồng thời, tỉnh cũng sẽ ưu tiên xây dựng và triển khai các chương trình, đề án trọng điểm phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với những lĩnh vực kinh tế có thế mạnh, lĩnh vực kinh tế có tiềm năng của Quảng Ninh, như: Kinh tế hàng không tầng thấp, kinh tế di sản, kinh tế biển, kinh tế tuần hoàn, kinh tế biên mậu, năng lượng tái tạo, kinh tế dữ liệu… thu hút các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước đầu tư công nghệ hiện đại, công nghệ cao vào ngành công nghiệp chế biến chế tạo và công nghiệp bán dẫn, AI, IoT…

Để giải quyết bài toán về nguồn vốn, tỉnh sẽ ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách nhà nước kết hợp việc huy động xã hội hóa trong đầu tư KHCN, chuyển đổi số, khởi nghiệp sáng tạo. Trong đó, trước hết sẽ nghiên cứu điều kiện để thành lập Quỹ phát triển KHCN, Quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo và đầu tư khởi nghiệp. Đồng thời thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách nhà nước và huy động nguồn lực xã hội hoá, nguồn đầu tư của doanh nghiệp. 

Đoàn viên thanh niên Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh hướng dẫn người dân sử dụng các thiết bị thông minh hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính.

Với tầm nhìn chiến lược và khát vọng phát triển, Quảng Ninh đang phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, quyết tâm hiện thực hóa các mục tiêu đề ra tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, trong đó đưa KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trở thành động lực trung tâm mới cho sự phát triển. Việc tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị không chỉ là nguồn động lực mạnh mẽ mở ra cơ hội phát triển đột phá, bền vững cho tỉnh, mà còn khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và niềm tin của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân toàn tỉnh trên hành trình đưa Quảng Ninh vươn mình trong kỷ nguyên mới.

Song Hà (Báo Quảng Ninh)