Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng nhiều cách làm sáng tạo, phong trào “Bình dân học vụ số” đang lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, giúp người dân từng bước tiếp cận và làm chủ công nghệ, đưa kỹ năng số trở thành kỹ năng phổ thông thiết yếu của mỗi công dân, góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH trong kỷ nguyên số.

Tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức Lễ phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, tháng 4/2025.

Sức lan tỏa của phong trào “Bình dân học vụ số”

Tại phường Bãi Cháy, từ tháng 8/2025, Chiến dịch “30 ngày đêm cao điểm Bình dân học vụ số” được triển khai sôi nổi với sự tham gia của các tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên thanh niên và cán bộ khu phố. Nhiều mô hình sáng tạo như “Đội xung kích số”, “Mentor - Mentee (huấn luyện viên số cộng đồng)” hay “Nhật ký Bình dân học vụ số” được đưa vào thực hiện, giúp người dân tiếp cận và thực hành kỹ năng số ngay tại khu dân cư. Phường cũng thành lập 17 tổ công nghệ số cộng đồng tại các khu phố, thường xuyên hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng các ứng dụng số thiết yếu, đăng ký dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Đến nay, các tổ công nghệ số này đã trực tiếp phổ cập kỹ năng số cho khoảng 5.000 lượt người dân. Cùng với đó, phường tổ chức hơn 40 lớp tập huấn kỹ năng số cho trên 3.700 lượt CBCCVC, công nhân và người lao động tại các doanh nghiệp, HTX trên địa bàn, góp phần lan tỏa mạnh mẽ phong trào “Bình dân học vụ số” trong cộng đồng.

Đặc biệt, từ phong trào “Bình dân học vụ số”, CBCCVC của phường Bãi Cháy đã sử dụng các ứng dụng AI để xử lý công việc nhanh chóng hơn. Chị Vũ Thị Vân Oanh, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội (phường Bãi Cháy), chia sẻ: Sau khi phường phát động "Bình dân học vụ số", lãnh đạo phường vận động cán bộ trong cơ quan sử dụng các tiện ích số để xử lý công việc, tôi đã nghiên cứu tìm hiểu các ứng dụng AI như AI Gemini, Chat GPT… trong công việc. Các ứng dụng đã giúp tôi xử lý công việc nhanh hơn.

Tổ công nghệ số cộng đồng khu Hùng Thắng 4B, phường Bãi Cháy "đi từng ngõ, gõ từng nhà", phổ biến kỹ năng số cho người dân.

Không chỉ sôi nổi tại các đô thị, phong trào “Bình dân học vụ số” còn lan tỏa mạnh mẽ tới những địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa của tỉnh. Tại xã Điền Xá, địa bàn vùng cao, biên giới với đông đồng bào DTTS sinh sống, các tổ công nghệ số cộng đồng đã tích cực đến từng thôn, bản để hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng các ứng dụng số thiết yếu. Từ việc sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu thông tin, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử trong giao dịch hằng ngày đến bước đầu làm quen với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, người dân địa phương đang từng bước tiếp cận và thích ứng với môi trường số, qua đó mở ra thêm nhiều cơ hội trong sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng cuộc sống. Chị Nông Thị Bắc, thôn Pắc Phai (xã Điền Xá), cho biết: Sau khi được hướng dẫn sử dụng các tiện ích số như dùng QR-Code để thanh toán trong giao dịch, nộp tiền điện, tiền nước hằng tháng, tôi đã có thể tự tra cứu trên internet những mô hình kinh tế hiệu quả để học tập và áp dụng vào sản xuất của gia đình.

Cùng với sự chủ động của các địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội trong tỉnh như Đoàn Thanh niên, Hội LHPN, Hội Nông dân các cấp cũng đã phát huy vai trò nòng cốt trong việc đưa phong trào đến gần hơn với hội viên, đoàn viên và người dân. Nhờ đó, phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ dừng lại ở việc phổ cập kỹ năng công nghệ, mà còn từng bước hình thành thói quen học tập, làm việc và tương tác trên môi trường số trong cộng đồng; tạo nền tảng quan trọng để xây dựng xã hội số, công dân số trên địa bàn tỉnh.

Cán bộ Hội Nông dân phường Đông Triều hướng dẫn hội viên sử dụng các ứng dụng số trên điện thoại thông minh.

Triển khai nhanh, rộng khắp, bao trùm và bền vững

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, với mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình chuyển đổi số”, tỉnh Quảng Ninh đã phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, hướng tới nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng số cho người dân. Ngay từ khi triển khai, phong trào đã được tổ chức đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị và lan tỏa rộng khắp trong cộng đồng. Công tác tuyên truyền, quán triệt chủ trương của Đảng được thực hiện bài bản; 100% cán bộ, đảng viên trong tỉnh được phổ biến về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đáng chú ý, 59/59 đảng bộ trực thuộc tỉnh đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề với chủ đề “Đảng viên tiên phong học tập kỹ năng số”, qua đó phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ đảng viên trong tiếp cận và lan tỏa tri thức số.

Với phương châm “đến từng ngõ, gõ từng nhà”, 1.538 tổ công nghệ số cộng đồng với 11.803 thành viên hoạt động thường xuyên tại các khu dân cư đã trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, khai thác các nền tảng phục vụ sản xuất và đời sống. Nhờ đó, đến nay hơn 266.600 lượt hộ gia đình trên địa bàn tỉnh đã được tuyên truyền, hỗ trợ phổ cập kỹ năng số cơ bản. Toàn tỉnh cũng đã tổ chức được gần 500 lớp bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng số cho CBCCVC, công nhân, người lao động ở doanh nghiệp, HTX.

Chủ cơ sở sản xuất nước mắm sá sùng Mạnh Nhung (phường Hà Tu) ứng dụng công nghệ số để quảng bá sản phẩm.

Để phong trào đi vào thực chất, mới đây, tháng 1/2026, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch triển khai phong trào với yêu cầu “triển khai nhanh, rộng khắp, bao trùm và bền vững”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, mục tiêu và động lực của quá trình chuyển đổi số. Các sở, ban, ngành và địa phương được yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kỹ năng số cơ bản, trong đó tập trung vào các giải pháp trọng tâm như: Nâng cao nhận thức và hành động của xã hội về chuyển đổi số; tăng cường đổi mới các hình thức, nội dung tuyên truyền đảm bảo dễ tiếp cận, thiết thực, phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là người lao động, người cao tuổi, đồng bào DTTS.

Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số theo hướng linh hoạt và đa dạng. Các nền tảng học tập trực tuyến mở sẽ được khai thác mạnh mẽ, giúp người dân có thể học tập mọi lúc, mọi nơi; tiếp tục nhân rộng các mô hình hay như: “Nhà mình cùng lên số”, “Cháu hướng dẫn ông bà, con hỗ trợ cha mẹ”, “CBCCVC Quảng Ninh với AI”…

Song song với đào tạo nguồn nhân lực, Quảng Ninh tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng số, tạo điều kiện thuận lợi để các hoạt động chuyển đổi số diễn ra hiệu quả. Việc rà soát, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và bố trí nguồn nhân lực công nghệ thông tin chuyên trách được coi là nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Nguyên Ngọc (Báo Quảng Ninh)