An toàn thực phẩm (ATTP) không chỉ là yêu cầu trước mắt trong những thời điểm cao điểm như Tết Nguyên đán hay mùa lễ hội, mà là vấn đề gắn chặt với sức khỏe cộng đồng, chất lượng sống của người dân, cũng như tác động đến hình ảnh của địa phương trong mắt người dân và du khách. Trong bối cảnh quy mô thị trường thực phẩm ngày càng mở rộng, số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh lớn, đa dạng loại hình, công tác bảo đảm ATTP tại Quảng Ninh tiếp tục được triển khai chủ động, đồng bộ, gắn với thực tiễn t

Đội QLTT số 1 khám phương tiện vận chuyển 3.120kg chân gà không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Ảnh: Minh Đức

Chủ động từ quản lý nhà nước đến kiểm soát thị trường

Quảng Ninh hiện có gần 51.200 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, trong đó phần lớn là các cơ sở quy mô nhỏ, hộ cá thể, phân bố rộng với nhiều đầu mối, loại hình sản phẩm phong phú, nguồn cung đa dạng trong và ngoài tỉnh, kể cả thực phẩm nhập khẩu. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu rất cao đối với năng lực quản lý, phối hợp liên ngành và kiểm soát rủi ro về ATTP.

Năm 2025, Ban Chỉ đạo liên ngành ATTP tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh ban hành 38 văn bản chỉ đạo, tập trung vào việc siết chặt kỷ cương quản lý, phân định rõ trách nhiệm từng ngành, từng cấp, từng địa phương. Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành từ tháng 7/2025, các sở chuyên ngành tiếp tục ban hành hướng dẫn chuyên môn cho cấp xã, phường, đặc khu, bảo đảm công tác quản lý ATTP không bị gián đoạn, chồng chéo hay tạo khoảng trống trong hoạt động quản lý.

Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh đã kiểm tra công tác đảm bảo ATTP trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa Lễ hội Xuân 2026 tại phường Móng Cái 1. Ảnh: Hữu Việt

Song song với việc hoàn thiện cơ chế, Quảng Ninh chú trọng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát theo hướng thực chất, đi vào các lĩnh vực và khâu tiềm ẩn nguy cơ mất ATTP. Trong năm 2025, toàn tỉnh đã thanh tra, kiểm tra, giám sát, hậu kiểm 11.277 cơ sở, tổ chức, cá nhân, tập trung vào các nhóm sản phẩm có nguy cơ cao và các khâu dễ phát sinh vi phạm. Qua đó, các lực lượng chức năng đã phát hiện và xử phạt vi phạm hành chính 1.330 cơ sở, tổ chức, cá nhân, với tổng số tiền xử phạt hơn 9,25 tỷ đồng, đồng thời khởi tố 3 vụ việc theo quy định. Thực tiễn cho thấy, dù vẫn còn những tồn tại cần tiếp tục chấn chỉnh, song ý thức chấp hành pháp luật về ATTP của nhiều cơ sở đã có chuyển biến rõ nét; từng bước hình thành thói quen sản xuất, kinh doanh an toàn, có trách nhiệm.

Bước vào dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa Lễ hội Xuân 2026, công tác bảo đảm ATTP tiếp tục được triển khai sớm, đồng bộ và quyết liệt. UBND tỉnh đã thành lập 3 đoàn kiểm tra liên ngành cấp tỉnh, đồng thời chỉ đạo 100% địa phương thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành cấp xã, phường, đặc khu, tổ chức kiểm tra trước, trong và sau Tết; tập trung vào các địa bàn đông dân cư, khu du lịch, chợ truyền thống, trung tâm thương mại và cơ sở dịch vụ ăn uống.

Theo tổng hợp đợt 1, toàn tỉnh đã thành lập 110 đoàn kiểm tra các cấp, tiến hành kiểm tra 1.150 cơ sở, trong đó 80,1% cơ sở đạt yêu cầu. Tỷ lệ đạt ở các loại hình cơ sở đều trên 75%, riêng cơ sở sản xuất thực phẩm đạt trên 83%. Những con số này phản ánh nỗ lực kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa; đồng thời cho thấy yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý đối với nhóm cơ sở nhỏ lẻ, thức ăn đường phố là nơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất ATTP.

Ông Nguyễn Công Bằng, Phó Chủ tịch UBND phường Cẩm Phả cho biết, trên địa bàn còn nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm quy mô nhỏ, hộ cá thể, nên công tác bảo đảm ATTP luôn được xác định là nhiệm vụ thường xuyên. Phường tập trung tăng cường kiểm tra, nhắc nhở, hướng dẫn các cơ sở chấp hành quy định, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức trong lựa chọn, sử dụng thực phẩm an toàn.

Đoàn kiểm tra liên ngành phường Bãi Cháy test nhanh kiểm tra lượng tinh bột, mỡ trên bát, đĩa sau khi đã rửa tại cơ sở kiểm tra.

Lấy người dân làm trung tâm trong bảo đảm ATTP

Cùng với thanh tra, kiểm tra, tỉnh chú trọng đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo đảm ATTP. Bởi thực tế cho thấy, chỉ khi người dân và người tiêu dùng cùng tham gia, công tác ATTP mới có thể đi vào chiều sâu và duy trì hiệu quả lâu dài.

Trong năm 2025, toàn tỉnh đã triển khai 16.870 lượt phát thanh, truyền thanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở; 1.603 tin, bài trên các trang báo; 113 phóng sự, chuyên đề truyền hình; phát hành hơn 90.000 tờ rơi, tờ gấp; cùng hàng nghìn pano, áp phích, khẩu hiệu tuyên truyền về ATTP... Công tác truyền thông được tổ chức linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng, từ người sản xuất, kinh doanh đến người nội trợ, người tiêu dùng, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao.

Riêng trong dịp Tết Nguyên đán và Lễ hội Xuân 2026, truyền thông được đẩy mạnh cả về tần suất và nội dung. Chỉ trong thời gian ngắn, các cơ quan chức năng đã tổ chức 19 buổi nói chuyện chuyên đề, 5 lớp tập huấn, hàng nghìn lượt phát thanh, truyền hình, truyền thanh cơ sở và hơn 21.200 tờ gấp tuyên truyền đến người dân. Nội dung truyền thông không chỉ dừng ở cảnh báo nguy cơ, mà đi sâu hướng dẫn cách lựa chọn, bảo quản, chế biến thực phẩm an toàn, giúp người dân tự bảo vệ sức khỏe cho chính mình và gia đình.

Cùng với đó, việc công khai các cơ sở vi phạm được thực hiện nghiêm túc, minh bạch. Trong năm 2025, toàn tỉnh đã công khai 711 tổ chức, cá nhân vi phạm ATTP, với tổng số tiền xử phạt hơn 6 tỷ đồng, tạo hiệu ứng răn đe rõ rệt và góp phần làm “trong sạch” thị trường thực phẩm. Cách làm này không chỉ thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, mà còn giúp người tiêu dùng có thêm thông tin để lựa chọn thực phẩm an toàn, có trách nhiệm.

Đáng chú ý, trong suốt năm 2025 và cao điểm đầu năm 2026, Quảng Ninh không để xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm tập thể lớn trên 30 người mắc, không phát sinh dịch bệnh truyền qua thực phẩm, trong bối cảnh phục vụ gần 1,4 triệu dân và hơn 21 triệu lượt khách du lịch. Ông Lưu Đức Dũng, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh nhấn mạnh: Bảo đảm ATTP không chỉ dựa vào kiểm tra, xử phạt mà cần sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống và cộng đồng. Thời gian tới, chi cục sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương tăng cường giám sát, hậu kiểm, tập trung vào các nhóm sản phẩm và lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cao, qua đó từng bước nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, củng cố niềm tin xã hội và tạo tiền đề cho phát triển bền vững.

Thanh Hoa (Báo Quảng Ninh)