Sở hữu trí tuệ là lĩnh vực pháp luật quan trọng nhằm bảo vệ thành quả lao động sáng tạo của cá nhân, tổ chức; đồng thời thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế – xã hội. Trong những năm gần đây, hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ tại Việt Nam đã được hoàn thiện và cập nhật nhằm phù hợp với yêu cầu thực tiễn và các cam kết quốc tế.

Hiện nay, các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ tại Việt Nam được điều chỉnh bởi một hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tương đối đầy đủ, bao gồm luật, nghị định và các văn bản hướng dẫn thi hành.

1. Luật về sở hữu trí tuệ

Văn bản pháp lý nền tảng điều chỉnh lĩnh vực này là:

• Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005.

• Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2009.

• Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2019.

• Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2022 (Luật số 07/2022/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/01/2023.

• Gần đây nhất là Văn bản hợp nhất số 155/VBHN-VPQH về Luật Sở hữu trí tuệ ngày 09/9/2025. 

Các văn bản này quy định về quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng, đồng thời xác định nguyên tắc bảo hộ, xác lập và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

2. Các nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành

Để triển khai các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, Chính phủ đã ban hành một số nghị định quan trọng, tiêu biểu như:

• Nghị định số 17/2023/NĐ-CP ngày 26/4/2023 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả và quyền liên quan.

• Nghị định số 65/2023/NĐ-CP ngày 23/8/2023 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.

• Nghị định số 99/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, đã được sửa đổi, bổ sung bởi một số nghị định sau này.

Các nghị định này đóng vai trò hướng dẫn cụ thể việc xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong thực tiễn.

3. Các thông tư hướng dẫn

Bên cạnh các nghị định của Chính phủ, một số thông tư của các bộ, ngành cũng quy định chi tiết việc thực hiện pháp luật về sở hữu trí tuệ, trong đó có:

• Thông tư số 23/2023/TT-BKHCN ngày 30/11/2023 của Bộ Khoa học và Công nghệ, quy định chi tiết một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành Nghị định số 65/2023/NĐ-CP liên quan đến thủ tục xác lập quyền sở hữu công nghiệp.

Ngoài ra, một số văn bản pháp luật khác như Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) cũng có các quy định liên quan đến việc bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.